Basquiat (1996)

1979. Νέα Υόρκη. Ο 19χρονος Αιτηνοαμερικάνος Ζαν Μισέλ Μπασκιά ζει σε χαρτόκουτα και είναι καλλιτέχνης του δρόμου. Θα βρεθεί στο επίκεντρο του καλλιτεχνικού κόσμου όταν τον ανακαλύψει ο Άντι Γουόρχολ και θα θεωρηθεί ο πρώτος σημαντικός μαύρος για την μοντέρνα τέχνη. Πέθαινε από υπερβολική δόση ηρωίνης σε ηλικία 27 ετών.
  Η πρώτη βιογραφική ταινία που έγινε από ζωγράφο για ζωγράφο. Βίος και πολιτεία του Jean-Michel Basquiat απ'τον φίλο του Julian Schnabel (Before Night Falls.2000)
  Ο Μπασκιά (Jeffrey Wright) μένει στο πάρκο και τριγυρνά στους δρόμους γράφοντας με σπρέυ αινιγματικές ατάκες στους τοίχους υπογράφοντας ως SAMO. Ο πατέρας είναι κάπου και η μάνα στο ψυχιατρείο. Παίζει σε μια no wave μπάντα (Gray), έχει σχέση με μια λευκή σερβιτόρα, βρίσκεται σε μόνιμη μαστούρα και κάνει φάρσες σε τηλ. κέντρα ψυχολογικής υποστήριξης, ζωγραφίζει όπου βρει και ονειρεύεται κύματα και surfers στον ουρανό του Μανχάταν. Δουλεύει καμιά φορά σαν βοηθός ηλεκτρολόγου και ανυπομονεί για αναγνώριση μέχρι που τον ανακαλύπτει τυχαία σε ένα πάρτυ ένας κριτικός τέχνης και του κανονίζει την πρώτη του έκθεση. Η επιτυχία του τραβά το ενδιαφέρον του Άντι Γουόρχολ (David Bowie), γίνονται φίλοι και μπαίνει στον καλλιτεχνικό του κύκλο. Ακολουθεί τεράστια αναγνωρισιμότητα, σεβασμός, πολλά λεφτά, συνεντεύξεις, περισσότερα ναρκωτικά και αλαζωνία. Ο Τύπος απ'την μια τον εκθιάζει ως μεταμοντέρνο νεοεξπρεονιστή ή ως γκραφιτά παιδί-θαύμα που ζωγραφίζει με τον τρόπο που κάποιος από την Αιτή μιλά γαλλικά και απ'την άλλη τον επικρύνει για τα ναρκωτικά, οτι χρησιμοποιεί το οτι είναι μαύρος, οτι είναι η μασκοτ του Γουόρχολ, οτι είναι ο Έντι Μέρφι της τέχνης. Στο πικ της δόξας του η εξάρτηση του από την ηρωίνη έχει επιδινωθεί και νιώθει κουρασμένος απο κριτικούς, αντζέντηδες, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες, συλλέκτες, έμπορους, σκάνδαλα και ρατσιστές και επιθυμεί να αποσυρθεί στο Μαουί και να γίνει μουσικός. Αλλά...
 Άνοδος και πτώση ενός νεαρού ταλαντούχου άστεγου μαύρου που κατάφερε μ'ένα σπρέυ να μπει στα σαλόνια του καλλιτεχνικού κόσμου και να ξεβραστεί οικιοθελώς πληρώνοντας με τη ζωή του το τίμημα της επιτυχίας. Δεν είναι απόλυτα βιογραφία, μπερδεύει βιογραφικά στοιχεία με μυθοπλασία για να γίνει πικρόχολο σχόλιο πάνω στο φανταχτερό κόσμο της τέχνης, τον ρατσισμό και τη δόξα. Τεράστιο καστ - Benicio Del Toro, Claire Forlani, Dennis Hopper (Out Of The Blue.1980, The Osterman Weekend.1983, The American Friend.1977), Gary Oldman (alter ego του σκηνοθέτη), Christopher Walken (King of New York.1990), Willem Dafoe, Courtney Love, Vincent Gallo. Θα μπορούσε και καλύτερα παραδέχτηκε ο σκηνοθέτης. "Βελούδινα, ασφαλή νομίζει".
1. υπάρχει και το και το ντοκιμαντερ Jean-Michel Basquiat: The Radiant Child (2010) και το Downtown 81-New York  Beat.1981 όπου πρωταγωνιστεί ο ίδιος ο Jean-Michel Basquiat (εκεί εμφανίζεται ολόκληρη η underground σκηνή της ΝΥ- αναμεσά τους και ο Ted Bafaloukos (Rockers.1978)
2. o Μπασκιά έκανε και την παραγωγή του θρυλικού rap single Beat Bop.1983 του Rammellzee που εμφανίζεται στο τέλος του Stranger Than Paradise.1984

3. ελλ. τίτλος - Μπασκιά- Ανατολικά του Παραδείσου

4. ένας άλλος Picasso εδώ

5.

Out of the Blue (1980)

Μια νεαρή ζει με την ναρκομανή μητέρα της σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Η αποφυλάκιση του πατέρα  που θα έδινε τέλος στη μιζέρια τους μόνο προβλήματα φέρνει.

Ο τίτλος της ταινίας είναι ο 2ος τίτλος του τραγουδιού   My my, hey hey του Neil Young  με το οποίο ανοίγει η ταινία και ο στίχος - it's better to burn out than to fade away –περιγράφει  το περιεχόμενο της. 

Η  15χρονη Cebe (ακα πανέμορφη)  είναι περήφανη πανκ. Καπνίζει, πίνει, μαστουρώνει, τσακώνεται συχνά  με τους μεγάλους, μοιράζει κολοδάχτυλα και βρισιές στο δρόμο, παίζει ντραμς, και εξαπολύει πανκ τσιτάτα από τον ασύρματο της εγκαταλειμμένης νταλίκας του πατέρα. Όταν μεγαλώσει ονειρεύεται να γίνει σαν τον Έλβις, αν και την πούλησε και αυτός όπως ο Rotten, o Vicious και ο πατέρας. Βλέπει στον ύπνο της την στιγμή του ατυχήματος- ήταν συνοδηγός στη νταλίκα και έπαιζε με τον πάντα πιωμένο πατέρα όταν προκάλεσε πολύνεκρο ατύχημα πέφτοντας πάνω σε σχολικό λεωφορείο- και για το οποίο έφαγε 5 χρόνια.  Σε ένα χάσιμο της στη πόλη, αφού αποφύγει  αποπλάνηση από ψευτοπανκ ταξιτζή,  φτάνει σε πανκ συναυλία, γνωρίζει την μπάντα (The Pointed Sticks), ανεβαίνει στη σκηνή, παίζει ντραμς, και συλλαμβάνεται να οδηγά κλεμμένο αυτοκίνητο σε ξέφρενη βόλτα με την μπάντα. Είναι  σε καλό δρόμο για το αναμορφωτήριο. Ανυπομονεί για την αποφυλάκιση του πατέρα. Η μάνα είναι εθισμένη στην ηρωίνη. Σερβιτόρα. Χαζολογά για κανά μεροκάματο με τους μνηστήρες και ανυπομονεί για την αποφυλάκιση του πατέρα. Ο πατέρας (ακα σάρκα) βγαίνει από τη φυλακή. Δεν είναι πια ο ξένοιαστος καβαλάρης. Μετά το πάρτι πιάνει δουλειά σε μια χωματερή και την χάνει σύντομα εξαιτίας ενός εκδικητή πατέρα κάποιου παιδιού του ατυχήματος. Προσπαθεί να είναι καλός πατέρας και παλεύει με το αλκοόλ. Η φτώχεια, ο τρόπος ζωής, οι άλλοι και το παρελθόν θα νικήσουν την χαρά της επανένωσης  και θα φέρουν  την Cebe αντιμέτωπη με νέα αδιέξοδα.

Η επιστροφή του Dennis Hopper στη σκηνοθεσία με τα το θρίαμβο του Easy Rider.1969 και την παταγώδη αποτυχία του The Last Movie.1971. Καταγραφή της ζωής στο περιθώριο μέσα από την καθημερινότητα μιας νεαρής που ονειρεύεται να φύγει από τα σκατά με όπλο της την punk κουλτούρα. Ιδανίκος ο  Hopper (The American Friend.1977, Apocalypse Now.1979) στον φυσικό του ρόλο αλλά η Linda Manz (Days of Heaven.1978, Gummo.1997) ως Cebe είναι τρομερή. Το Απρόσμενο φινάλε δίνει ένα νέο νόημα στο σύνολο και δικαιώνει τον θεατή για το ψυχοβγάλσιμο του τελευταίου 15λεπτου. Μικρής παραγωγής αλλά άρτιο, ωμό, τραχύ, άξεστο, μηδενιστικό, οργισμένο, πανκ αντι-οικογενειακό δράμα ενηλικίωσης πάνω στην αποτυχία του αμερικάνικου ονείρου. Σαν sequel του Easy Rider.  Μια ειλικρινή απόδοση του NO FUTURE.

1.Οι Ξεγραμμένοι (ελλ.τίτλος) 

2. Ένας άλλος Έλβις   

3.

The Osterman Weekend (1983)

Ο Τζόν Τάνερ είναι παρουσιαστής πετυχημένης τηλεοπτικής δημοσιογραφικής εκπομπής αποκαλύψεων. Πείθεται από την CIA πως οι φίλοι που θα φιλοξενήσει στο εξοχικό του το σαββατοκύριακο είναι πράκτορες της KGB που απειλούν την ασφάλεια των ΗΠΑ και δέχεται να μετατρέψει το σπίτι του σε κέντρο παρακολούθησης με σκοπό την σύλληψή τους. 

Τελευταία ταινία του Σαμ Bloody Πέκινπα, μετά από 5 χρόνια σιωπής (Convoy.1978), ένα χρόνο πριν πεθάνει μετά από χρόνια καταχρήσεων κοκαινης και αλκοόλ, αφήνοντας πίσω του ανεκπλήρωτο κενό. Παράδοξα ρομαντικός, ποιητής της βίας, λυρικά σχιζοφρενής, δημιουργικά μέθυσος, κολλημένος με την ωμή αναπάρασταση της βίας. Μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του Ρόμπερτ Λούντλουμ (The Bourne Identity/ Supremacy/ Ultimatum).

Στην εντυπωσιακή εισαγωγή βλέπουμε τον αρχηγό της CIA να παρακολουθεί σε βίντεο τον πράκτορα Φασετ να κάνει έρωτα με την γυναίκα του, η οποία δολοφονείται μετά από εισβολή αγνώστων. Ο Φάσετ αναζητώντας τους δολοφόνους της γυναίκας του ξεσκεπάζει ένα δίκτυο κατασκόπων της KGB με το κωδικό όνομα Ωμέγα. Αντί για την εξόντωση τους προτείνει την μετατροπή, τουλάχιστον ενός απο τους τρεις, σε διπλό πράκτορα. Συνεργάζεται με τον Τάνερ, σε αντάλλαγμα μια εφ ολης της ύλης συνέντευξη με τον αρχηγό της CIA, και τοποθετεί μια συστοιχία κρυμμένων μηχανών λήψης σε όλο το σπίτι του Τάνερ. Επεμβαίνοντας διακριτικά στα δρώμενα ανεβάζει την ένταση ανάμεσα στους φίλους που με την σειρά τους υποπτεύονται τον Τάνερ. Ένας κύκλος ίντριγκας, ανατροπών, αλληλοεξαπάτησης, προδοσίας και αποκαλύψεων με ξεσπάσματα βίας ξεκινά μέχρι και το διφορούμενο φινάλε. 

Ηπιότερος και αρκετά χαμηλότερα από το άφταστο ύψος προηγούμενων ταινιών (The Wild Bunch.1969, Straw Dogs.1971, Bring Me the Head of Alfredo Garcia.1974) αλλά πάντα πιστός στην θεματολογία του- το αδιέξοδο της ατομικής δράσης, τον ρομαντισμό της εξεγέρσης, το αδύνατο της επιβίωσης με αξίες στον σύγχρονο κόσμο όπου "Η αλήθεια είναι ένα ψέμα που δεν αποκαλύφθηκε ακόμα". Ακολουθεί τα πρότυπα ψυχροπολεμικού κατασκοπικού θρίλερ απεικονίζοντας την αμερικάνικη παράνοια μετά το σκάνδαλο Γουοτεργκειτ, εισαγάγει την βιντεοπαρακολούθηση ως κεντρικό στοιχείο της αφήγησης - με Big Brother τον  John Hurt (Φασετ) που θα αντιστρέψει τους ρόλους στο 1984 (1984) - δημιουργώντας ένα κλίμα ανησυχίας που προκαλεί τις συγκρούσεις ανατρέποντας τα αρχικά δεδομένα και τους ρόλους θύτης/θύμα. Προτρέπει την ενεργητικότητα του θεατή και αφήνει ένα σχόλιο για την TV και το Θέαμα σαν την τελευταία του απάντηση προς τους επικρητές του. Πλούσιο καστ (Rutger Hauer, John Hurt, Burt Lancaster, Dennis Hopper, Meg Foster), λίγος ο Lalo Schifrin στο soundtrack ενώ οι τρύπες και τα μπερδεμένα σημεία στο στορυ οφείλονται στο τελικό edit που ανέλαβαν οι παραγωγοί αφού απέλησαν τον Πέκινπα που πάλι τσακώθηκε μαζί τους. 

1. To Σαββατοκύριακο των Κατασκόπων (ελλ.τίτλος)

2.

The American Friend (1977)

O Ρίπλευ είναι έμπορος πλαστών έργων τέχνης. Ένας παλιός φίλος μαφιόζος τον πιέζει να κάνει ένα φόνο σε ανταπόδοση ενός παλιού χρέους. Γνωρίζει τον φιλήσυχο κορνιζοποιό Ζιμερμαν και τον εμπλέκει στην υπόθεση. Ο Ζίμερμαν μαθαίνοντας την επιδείνωση της ανίατης ασθένειας του αναλαμβάνει την εκτέλεση έναντι μεγάλου χρηματικού ποσού που με αυτό θα εξασφαλίσει οικονομικά την οικογένεια του ύστερα απο τον επικείμενο θάνατο του.

Ο Βέντερς το '77 ήταν θεός. Μόλις έχει ολοκληρώσει την περίφημη Τριλογία Της Περιπλάνησης και θα γινόταν διεθνώς γνωστός με ένα φόρο τιμής στο αμερικάνικο σινεμά, μια μελέτη στο νουαρ και το Χιτσκοκικό θρίλερ. Η πρώτη ύλη είναι τέλεια, το αστυνομικό μυθιστόρημα της Patricia Highsmith - Ripley's Game (1974) με ήρωα τον πολυκινηματογραφημένο κοσμοπολίτη Tom Ripley. Φωτογράφος είναι ο μόνιμος τότε συνεργάτης του Βεντερς Robby Muller (μόνιμος του Jim Jarmusch πλέον). Οι πρωταγωνιστές είναι ιδανικοί-ο νηφάλιος Dennis Hopper ως Ρίπλευ και ο Bruno Ganz στο πρώτο μεγάλο του ρόλο.

 Ο ένας χωρίς μέλλον, παθιασμένος με την τέχνη και την οικογένεια του, περιμένει το τέλος του μέχρι που εν αγνοία του πέφτει στα δίκτυα του Ρίπλευ και γίνεται το παιχνίδι του. Από πράος φιλήσυχος ανθρωπάκος μπλέκεται σε ένα μαφιόζικο ξεκαθάρισμα λογαριασμών, μετατρέπεται σε πληρωμένο δολοφόνο και η καθημερινή ρουτίνα σπίτι-εργαστήριο γίνεται μια ξέφρενη κούρσα σε διαδρόμους, τουνελ, παραλίες, τρένα και πόλεις. Ο Αμερικάνος Φίλος (ελλ.τίτλος) είναι καταδικασμένος στη μοναξιά, σατανικός αδίστακτος πολυμήχανος τυχοδιώκτης, αποποιείται την ευθύνη του φόνου και στήνει το νέο του παιχνίδι. Ένας διαφθορέας με παράδοξο προσωπικό καουμποίστικο κώδικα τιμής που προτάσει κάθε φορά τον ευατό του σε μεγαλύτερους κινδύνους αναζητώντας την Αληθινή συγκίνηση. Για εντελώς διαφορετικούς λόγους τους δένει μια ενόρμηση θανάτου, μια ύστατη προσπάθεια αξιοποίησης του θάνατο τους. Μια παράξενη φιλία αναπτύσσεται μεταξύ των δυο αντιδιαμετρικών αλληλοσυμπληρούμενων ζωντανών νεκρών χαρακτήρων.

Η γκανγκστερική υπόθεση τίθεται σε 2η μοίρα και πάνω της χτίζεται ένα υπαρξιακό φιλμικό δοκίμιο με αφετερία την έννοια του θανάτου. Το ντεκορ, γεμίζει με χαρακτηριστικά τραγούδια και εικόνες/σύμβολα της αμερικής ,αντικατοπτρίζοντας την αμερικανοποίηση της παρηκμασμένης, σε όλα τα επίπεδα, ευρωπαικής κουλτούρας. Και οι πόλεις είναι ίδιες πλέον, το Αμβούργο ένα θλιβερό βροχερό λιμάνι, το Παρίσι μια αλληλουχία νεόκτιστων ατσάλινων πύργων και η Ν.Υ. μια σειρά από τεράστιες λεωφόρους.

 Ποτέ δεν λείπουν οι αναφορές στο σινεμά κάθε αυτό -από το αγνό όνειρο που αποζητούσε ο άνθρωπος στις απαρχές της κινούμενης εικόνας μέχρι τις άπειρες πανταχού παρών οθόνες.7 cameo-respect στους σκηνοθέτες Nicholas Ray (παραχαράκτης ζωγράφος), Samuel Fuller (αρχιμαφίοζος) , Peter Lilienthal, Daniel Schmid, Rudolf Schundler, Lou Castel, Jean Eustache. Φωτογραφία, μουσική, σκηνικά, ερμηνείες, Χρώμα, ρυθμός, σασπένς, ουσία, όλα υπηρετούν μια μοντέρνα νουαρ υποβλητική ατμόσφαιρα που βυθίζει τον θεατή στα υπαρξιακά αδιέξοδα των ηρώων της. Περιττή από φανφάρες,  ρετρολαγνείες, ρητορισμούς, δογματισμούς, τα φετιχ της τεχνικής  και το διανουμενίστικο σύμπλεγμα του Ευρωπαίου δημιουργού  νοσταλγεί την (ήδη) χαμένη μαγεία του χόλυγουντ και ονειρεύεται το ξεπέρασμα του.