The Fisher King (1991)

Επιτυχημένος κυνικός ραδιοφωνικός dj προτρέπει, άθελα, μέσα απ'την εκπομπή του, έναν ακροατή να εισβάλει σε γιαππικο ρεστοράν και να σκοτώσει όποιον βρει μπροστά του. Ο ακροατής παίρνει κατά γράμμα τα λεγόμενα του, μπουκάρει με κοντόκανη και αφήνει πίσω του 7 νεκρούς πριν ο ίδιος αυτοκτονήσει. Ο ραδιοdj χάνει την δουλειά και πιάνει πάτο. 3 χρόνια μετά, είναι αλκοολικός και συζεί πρόσκαιρα με ιδιοκτήτρια μικρού βιντεοκλαμπ, σκέφτεται συνέχεια τον τίτλο της βιογραφίας του και κάνει υπομονή μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες και επιστρέψει στις παλιές του δόξες. Μετά από ένα ακόμα γερό μεθύσι αποπειράται να αυτοκτονήσει αλλά, την τελευταία στιγμή, του σώζει την ζωή ένας ημίτρελος ρακένδυτος καλοσυνάτος Ιππότης. Ανακαλύπτει οτι ο ιππότης ήταν καθηγητής που έχασε τα λογικά του όταν σκοτώθηκε, μπροστά στα μάτια του, η γυναίκα του, σε εκείνο το εστιατόριο, εκείνη τη μέρα. Ο ιππότης ζει σε μια τρύπα, ακούει φωνές και έχει βάλει στο μάτι το Άγιο Δισκοπότηρο το οποίο έχει εντοπίσει σε ενα Κάστρο που κρύβεται στη Ν.Υ. και είναι κρυφά ερωτευμένος με μια αδέξια, ιδιόρρυθμη, μοναχική νεαρή. Ο dj νιώθει υπεύθυνος για την κατάσταση του και πιστεύει οτι αν του στήσει το προξενιό, ο ιππότης θα βρει τα λογικά του και θα ζήσει ευτυχισμένος ενώ ο ίδιος θα εξιλεωθεί και θα επιστρέψει στη παλιά του ζωή. Ο ένας βρίσκεται πάνω από τα σύννεφα και ο άλλος κάτω από τη γη- πρέπει να βρουν μια κοινή οδό για να νικήσουν τον Κόκκινο Δράκο και να εξαγνιστούν απ'το παρελθόν τους.
Η πιο mainstream ταινία του (πρώην αμερικάνου) βρετανού Terry Gilliam (Brazil.1985, The Adventures of Baron Munchausen.1988, Twelve Monkeys.1995, Fear and Loathing in Las Vegas.1998,  Tideland.2005 βάλε και όλες τις ταινίες με τους Monty Pythons) διατηρεί την αυθεντικότητα και το άμεσα αναγνωρισίμο ύφος του δημιουργού και αποτελεί μια τρελή, σύγχρονη, παραλλαγή του μύθου του βασιλιά Αρθούρου και της αναζήτησης του άγιου δισκοπότηρου. Άψωγη πρωταγωνιστική τετράδα - Robin Williams (R.I.P.), Jeff Bridges, Mercedes Ruehl, Amanda Plummer- λίγα  εφε, γέλιο και συγκίνηση σ'ενα feel good αστικό, πυκνογραμένο, σκοτεινό και πολυδιάστατο παραμύθι, μεταξύ κωμωδίας και δράματος, φαντασίας και πραγματικότητας που μιλά για τις ανατροπές της ζωής, την απώλεια, την αλληλεγγύη, τον ερώτα, την ενοχή, το παράλογο, την λύτρωση και το δικαίωμα στη τρέλα σ'ένα τρελό κόσμο.
1. O Βασιλιάς της Μοναξιάς (ελλ.τίτλος)

Brazil (1985)

Σίγουρα οποιαδήποτε κριτική προσέγγιση δεν θα έκανε τιποτα άλλο παρά να απαριθμεί ένα ποιητικό καταιγισμό από τις εικόνες μοναδικής ομορφιάς αυτού του Oργουελικού love story. Σκηνοθέτης είναι ο Terry Gilliam, το μοναδικό αμερικάνικο μέλος των Mondy Python... το Brazil χαρακτηρίστικε σαν μια "μεταοργουελική άποψη ενός προοργουελικού κόσμου" όχι και πολύ άδικα. Αλλωστε,θα μπορούσε να πεί κανείς πως το Brazil απεικονίζει περισσότερο το εφιαλτικό όραμα του 1984 απο την πρόσφατη ταινία του Michael Radford, με τον ίδιο τίτλο, το κινηματογραφικό κύκνειο άσμα του Richard Burdon. Αυτό γιατί, σε αντίθεση με το 1984 που είναι πιστό στο βιβλίο χωρίς όμως να έχει μεγάλη σχέση με την σύγχρονη πραγματικότητα, το Brazil αποτελεί μια μελλοντική εφιαλτική εποπτεία των στοιχείων της καθημερινότητας που ζούμε. Γραφειοκρατεία, ματαιοδοξία, καταστολή, κονφορμισμός και έρωτας, ρομαντισμός και ονειροπόληση συνθέτουν το εικαστικό κάδρο της ταινίας όπου αυτά τα πολλές φορές αντινομικά στοιχεία δένονται διαλεκτικά με την βοήθεια μιας πραγματικά δυναμικής σκηνοθεσίας.
Οι χαρακτήρες περιγράφονται τέλεια- ο Sam Lowry (Jonathan Pryce) είναι ένας μίζερος αλλά ευρηματικός στη δουλεία του υπάλληλος με την αναρχική συνήθεια να ονειροπολεί μέχρι να ταυτιστεί η ίδια η ύπαρξη του με τον ανίκητο ήρωα των φαντασιώσεων του. Η Jil Layton (Kim Griest), μούσα του υποσυνείδητου του ήρωα και συνάμα οδηγός νταλίκας, τον οδηγεί στην καταστροφή-λύτρωση του. Ο επαναστατημένος μηχανικός Tuttle (Robert de Niro) που σώθηκε από βέβαιο θάνατο χάρη σ'ένα σκαθάρι για να ετοιμάσει μια πρωτότυπη εκδίκηση στους κρατικούς αντίζηλους του. Τέλος, η Ida Lowry (Katherine Helmond), μητέρα του ήρωα, με ένα ιδιαίτερο πάθος στις πλαστικές επεμβάσεις, αναζητά τη χαμένη νίοτη της. Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες και αρκετοί άλλοι συμπλέκονται σ'ένα παιχνίδι εικόνων και συναισθημάτων, μέσα σε ένα εκπληκτικά προσεγμένο ντεκόρ που δικαιολογεί απόλυτα τα 14.000.000- κόστος παραγωγής του φίλμ.
Σίγουρα οποιαδήποτε προσπάθεια μας να κατατάξουμε αυτό το φίλμ δεν θα οδηγήσε πουθενά. Ανήκει σε όλες τις κατηγορίες και ταυτόχρονα σε καμία. Όπως μας λέει ο ίδιος ο Gilliam, το φιλμ τοποθετείται οπουδήποτε στον 20 αιώνα. Τα πάντα είναι μπερδεμένα και μας περιτριγυρίζουν κατασκευές μιας άλλης τεχνολογίας, αντικείμενα από μια άλλη εποχή τα οποία όμως δεχόμαστε σαν φυσιολογικά, για να οδηγηθεί το φιλμ σ΄ενα επίπεδο καθαρά "κομικ". Και συνεχίζοντας ο Gilliam> πραγματικά θα ήθελα να κάνω ένα βουβό φιλμ. Θα ήθελα να είμαι ικανός να πω μια ιστορία χωρίς λόγια, μόνο με εικόνες και εφφε. Όμως, απ'την άλλη μου αρέσουν οι καλές ερμηνείες, έτσι διατηρώ τα λόγια. Τα πιο σημαντικά πράγματα λέγονται, κατα μια έννοια , οπτικά. Το Brazil λοιπόν είναι καταπληκτικό. Δεν μοιάζει με κανένα άλλο φιλμ, αυτό είναι που το κάνει ξεχωριστό. Πολύ γρήγορα ο καθένας αντιλαμβάνεται πως το Brazil είναι κομμάτι ενός άλλου κόσμου


βαβελ.τευχος 56.δεκεμβριος 1985